[:pl]Działania Fundacji (2015-2025)[:en]Our activities (2015-2025)[:]

[:pl]

Projekty badawcze (aktualne)

Projekty badawcze (historyczne)

We wrześniu 2015 r. 4-osobowy zespół badaczy związanych z FREE wraz z osobami z Polskiego Związku Niewidomych przeprowadził wstępne badania, a następnie przygotował wniosek w konkursie SONATA BIS 5, dotyczący realizacji badań nad prawnymi aspektami udostępniania treści w Internecie osobom niewidzącym.

Od listopada do stycznia 2015 r. FREE prowadziło także badania wstępne nad Udostępnianiem informacji sektora publicznego społeczeństwu w odniesieniu do orzecznictwa samorządowych kolegiów odwoławczych. Publikacja ukaże się w monografii wydanej przez Wydawnictwo C. H. Beck w listopadzie 2016 r.

FREE wspierało również jednego z naukowców chcącego powrócić do kraju w ramach programu badawczego POLONEZ w zakresie wniosku dotyczącego filtrowania bezprawnych treści w Internecie.

Od lutego do kwietnia 2016 r., 7 naukowców związanych z FREE przygotowywało projekt reformy szkolnictwa wyższego w ramach projektu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Ustawa 2.0. Konkurs na założenia do ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. Projekt został oceniony jako bardzo dobry i sklasyfikowany na 5 miejscu na 15 złożonych wniosków, co potwierdza fakt, że FREE posiada odpowiednie zasoby naukowe do podejmowania tak złożonych problemów, jak reforma systemu kształcenia i prowadzenia badań w Polsce.

Z kolei w maju 2016 r. FREE złożyło wniosek o sfinansowanie realizacji projektu unijnego dotyczącego ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego dla tworzenia aplikacji użytecznych społecznie. W ramach tego projektu wygłoszono prelekcję p.t. Produkty o wartości dodanej oparte na informacji sektora publicznego – perspektywa użytkownika na szkoleniu zorganizowanym przez Centrum Promocji Informatyki w kwietniu 2016 r.

Wreszcie w czerwcu 2016 r. FREE przeprowadziło badania nad prawnymi aspektami e-learningu, których wyniki zostaną przedstawione na konferencji Online Educa Berlin w Niemczech na przełomie listopada i grudnia 2016 r., http://www.online-educa.com/programme/agenda. Tytuł prezentacji: Legal uncertainty in elearning environments. Projekt ma na celu popularyzację wiedzy na temat prawnych problemów związanych z przekazywaniem wiedzy w formie e-learningu.

Również w czerwcu 2016 r. pod auspicjami FREE do Narodowego Centrum Nauki został złożony wniosek na projekt grantowy SONATA zatytułowany Drugie życie poety Jana Brzechwy (1898-1966): mecenas Jan Wiktor Lesman jako pionier polskiego i międzynarodowego prawa autorskiego.

Z kolei we wrześniu 2016 r. naukowcy afiliowani przy FREE złożyli do Narodowego Centrum Nauki wniosek na projekt grantowy SONATA-BIS zatytułowany Model udostępniania treści w Internecie osobom z niepełno sprawnościami zgodnie obowiązującym prawem krajowym i międzynarodowym oraz zasadami WCAG 2.0. Projekt ma na celu upowszechnianie wiedzy na temat barier w zakresie udostępniania treści w Internecie osobom niepełnosprawnym.

Natomiast w październiku 2016 r. FREE złożyło dwa projekty na konkurs w sprawie ONKO-GRANTÓW, zorganizowany przez Fundację Polska Liga Walki z Rakiem: Założenia do ustawowej regulacji Centralnego Rejestru Zasobów Próbek Biologicznych (Biobank Centralny) oraz Koncepcja programu kształcenia koordynatorów opieki onkologicznej na tle modelu nowej funkcji.

W 2017 r. udało nam się pozyskać szereg grantów badawczych i dydaktycznych. Z perspektywy badawczej otrzymaliśmy grant SONATA-BIS zatytułowany Model udostępniania treści w Internecie osobom z niepełnosprawnościami zgodnie obowiązującym prawem krajowym i międzynarodowym oraz zasadami WCAG 2.0. W grudniu udało nam się wyłonić doktorantkę, która będzie wspomagać kierownika projektu przy jego realizacji. Projekt badawczy będzie realizowany od stycznia 2018 r.

W 2017 r. zdobyliśmy także dwa granty badawcze w ramach tzw. ONKO-GRANTÓW: Założenia do ustawowej regulacji Centralnego Rejestru Zasobów Próbek Biologicznych (Biobank Centralny) oraz Koncepcja programu kształcenia koordynatorów opieki onkologicznej na tle modelu nowej funkcji. Prace badawcze zakończyliśmy we wrześniu 2017 r., a w styczniu 2018 r. otrzymaliśmy wyróżnienie od Ligi Walki z Rakiem za nasz wkład badawczy.

W 2018 r. przyznaliśmy pierwsze stypendium badawcze ze środków grantowych NCN p. Hannie Markiewicz, która prowadzi badania nad prawnymi aspektami dostępności w ramach grantu dotyczącego WCAG 2.0. W tym też roku, udało się zdobyć grant OPUS na prace badawcze nad dorobkiem naukowym Jana Brzechwy (Lesman). Poza intensywną pracą nad realizacją projektu „Kod do przyszłości” w 10 regionach Polski pracowaliśmy także nad projektami badawczymi Fundacji, skupiając się na projekcie dotyczącym zasad WCAG 2.0 oraz Lesmana.

W 2018 i 2019 r. zaangażowaliśmy się w pełni w realizację obydwu projektów badawczych oraz – co okazało się brzemienne w skutkach – w wykonanie gigantycznego przedsięwzięcia w postaci realizacji 11 projektów edukacyjnych „Kod do przyszłości” w 11 regionach w Polsce. Ogrom pracy szkoleniowej oraz związanej z rozliczaniem okazał się wielokrotnie większy od zakładanego.

W 2020 r. udało się opublikować raport dotyczący rozwoju dostępności cyfrowej oraz szereg publikacji w tym obszarze. W projekcie dotyczących Brzechwy jako prawnika udało się przebudować zespół i mocno przyspieszyć prace, a także – odnaleźć wreszcie komentarz do prawa autorskiego, który nie został wydany bowiem drukarnia w której był drukowany została zbombardowana we wrześniu 1939 r.

W 2021 roku w obszarze badań naukowych, zakończyliśmy prace badawcze nad monografią dotyczącą Brzechwy, która ukaże się w 2022 roku, a także wydaliśmy komentarz do ustawy o dostępności cyfrowej. Wygraliśmy także projekt w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju na realizację założeń do aplikacji mobilnej wspierającej podpis cyfrowy u osób niewidzących.

W 2022 roku kontynuowaliśmy pracę nad zakończeniem 6 projektów „Kod do przyszłości”, które ostatecznie udało się zamknąć w wakacje 2022 roku. Pomimo braku dofinansowania ze strony CPPC i wstrzymania wypłat środków od ponad 3 lat – zakończyliśmy realizację projektów samodzielnie.

Jednocześnie, w 2022 roku rozpoczęliśmy realizację projektu finansowanego przez NCBiR i dotyczącego budowy aplikacji mobilnej do składania podpisów cyfrowych dla osób z niepełnosprawnością wzroku.

Projekt ten był prowadzony przez cały 2022 i 2023 rok i został zakończony podpisaniem umowy partnerstwa i stworzeniem ponad 200 stronicowej koncepcji projektu. TANGO-V-A/0041/2021-00 „Aplikacja mobilna do podpisów cyfrowych dostępna dla osób z niepełnosprawnością wzroku” zakończyliśmy z końcem 31 października 2023 roku.

W 2024 roku rozpoczęliśmy realizację projektu „Inkluzja wsparta sztuczną inteligencją – kompendium wiedzy w publikacji internetowej” współfinansowanego ze środków PFRON (numer wniosku: PW9/2023/2/3228, numer umowy z PFRON: UM/PW9/2024/2/O_WIELKOPOLSKI/4151). W ramach projektu zorganizowaliśmy debaty nagrywane i udostępniane online dotyczące zastosowań sztucznej inteligencji we wsparciu osób ze specjalnymi potrzebami. Projekt potrwa do końca marca 2025 roku.

W 2025 r. Fundacja Rozwoju Edukacji Elektronicznej (FREE) realizowała dwa projekty finansowane przez PFRON, ukierunkowane na wsparcie osób z niepełnosprawnościami.
Pierwszy z nich koncentrował się na pokazaniu, jak sztuczna inteligencja może wspierać inkluzję, edukację i samodzielność osób z niepełnosprawnościami poprzez dostępne materiały edukacyjne online.
Drugi projekt obejmował opracowanie internetowego kompendium wiedzy poświęconego prawnym zagadnieniom dostępności cyfrowej oraz powiązanym aspektom prawa autorskiego, wspierającym tworzenie i udostępnianie dostępnych treści cyfrowych.

Publikacje:

K. Garstka, Looking above and beyond the blunt expectation: specified request as the recommended approach to intermediary liability in cyberspace, The European Journal of Law and Technology (EJLT), VOL 7, NO 3 (2016) [html]

M. Stępień, Zapomniana sfera życia Jana Brzechwy (1898-1966): mecenas Jan Wiktor Lesman jako pionier polskiego i międzynarodowego prawa autorskiego, „Palestra” nr 10/2016 [html]

P. Polański, Obowiązek zapewnienia dostępności treści stron internetowych osobom niedowidzącym, Monitor Prawniczy 2016 nr 24 s. 1109 i n [html].

P. Polański, O przyczynach nieświadomości prawnej Polaków, czyli o granicach ludzkiego poznania, „Iustitia” nr 1/2016, s. 25 i n. [html],

P. Polański, Strona internetowa jako program komputerowy [w:] „Media Elektroniczne. Współczesne problemy prawne” (red. K. Flaga-Gieruszyńska, J. Gołaczyński, D. Szostek), Warszawa 2016, s. 299 i n [html].

P. Polański, Towards the single digital market for e-identification and trust services, Computer Law & Security Review, Volume 31, Issue 6, December 2015, Pages 773–781 (this paper has received an Elsevier Award for the Best Academic Paper presented the 9th International Conference on Legal, Security and Privacy Issues in IT Law (LSPI) held in Lisbon, Portugal in November 2014) [html].

 

Projekty edukacyjne:

W październiku i listopadzie 2016 r. działanie Fundacji skoncentrowały się na pozyskaniu partnerów do realizacji projektu nauczania dzieci i nauczycieli programowania z wykorzystaniem Scratcha oraz robotów Lego. Wraz z Fundacją Girls Code Fun oraz partnerami tj. Robocamp i MobileMS przygotowaliśmy koncepcję realizacji szkoleń nauczycieli w ramach inicjatywy pod nazwą „Kod do przyszłości”. Zbierane są deklaracje uczestnictwa ze strony szkół i gmin, a wniosek zostanie złożony 15 stycznia 2017 r.

W 2017 r. zdobyliśmy także bardzo ważne granty na prowadzenie szkoleń nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej z zakresu programowania. Projekt „Kod do przyszłości” zdobył dofinansowanie w 5 regionach (4 województwach w Polsce). Bardzo intensywna praca nad przygotowaniem materiałów i zespołów trwała od czerwca 2017 r., a same szkolenia rozpoczną się w styczniu 2018 r. Projekt będzie trwał przez ponad 2 lata i obejmie ponad 700 nauczycieli i ponad 10.000 dzieci.

W 2018 r. rozpoczęliśmy realizację projektu „Kod do przyszłości” w 5 regionach Polski, przy czym w połowie roku zdobyliśmy kolejne granty na szkolenia w 5 dodatkowych NUTsach (podregion Warszawski Zachodni, Łódzki, Elbląski, Świecki oraz Siedlecki). W efekcie, nasi trenerzy przeszkolą dwa razy więcej nauczycieli i dzieci, niż zakładaliśmy pierwotnie (20 tysięcy dzieci i półtora tysiąca nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej!). Wyposażyliśmy także dziesiątki szkół w sprzęt potrzebny do nauki kodowania. W tym też roku przypadł nam do realizacji jeszcze jeden projekt edukacyjny w podregionie konińskim. Edukacja cyfrowa rozpocznie się od I kw. 2019 r. W 2018 r. zostaliśmy także partnerem prestiżowego projektu realizowanego przez politechniki w Polsce dotyczącego podnoszenia kompetencji cyfrowych szczególnie uzdolnionej młodzieży.

W 2021 r. koncentrowaliśmy się na pracy edukacyjnej pomimo braku jakiegokolwiek wsparcia finansowego ze strony CPPC i kontynuowaliśmy realizację projektów „Kod do przyszłości” w 6 regionach Polski z własnych oszczędności. Pracowaliśmy praktycznie cały czas zdalnie i cały czas w formule de facto wolontariatu, a więc bez pieniędzy przyznanych umowami o dofinansowanie projektów. Nie tylko brak środków finansowych był wyzwaniem, ale także kwestie organizacyjne. Wszyscy nauczyciele musieli zostać ponownie zrekrutowani przez wzgląd na wpływ COVID-19 na realizację projektów edukacyjnych, które od dwóch lat odbywają się zdalnie.[:en]

Research activities:

During first 10 years of its operations, FREE has initiated the following research projects:

Current:

Completed:

In September 2015, a four-person research team affiliated with FREE, together with members of the Polish Association of the Blind, conducted preliminary studies and subsequently prepared a proposal for the SONATA BIS 5 competition, focused on researching the legal aspects of making online content accessible to visually impaired individuals.

From November to January 2015, FREE also conducted preliminary research on the dissemination of public sector information to society, particularly concerning the rulings of local government appeals boards. A publication resulting from this research was scheduled to appear in a monograph published by C.H. Beck in November 2016.

FREE also supported a researcher seeking to return to Poland as part of the POLONEZ research program, assisting with a proposal on filtering illegal content on the internet.

Between February and April 2016, seven researchers affiliated with FREE developed a higher education reform project as part of the Polish Ministry of Science and Higher Education’s Law 2.0 competition, which sought proposals for the legal framework of higher education reform. The project was rated highly, ranking fifth out of fifteen submissions, demonstrating FREE’s capacity to address complex issues such as reforming the education and research system in Poland.

In May 2016, FREE submitted a proposal for EU funding to implement a project on the reuse of public sector information to create socially useful applications. As part of this project, a lecture titled Value-Added Products Based on Public Sector Information – The User Perspective was delivered at a training session organized by the Center for IT Promotion in April 2016.

In June 2016, FREE conducted research on the legal aspects of e-learning, with results presented at the Online Educa Berlin conference in Germany in late November and early December 2016. The presentation, titled Legal Uncertainty in e-Learning Environments, aimed to disseminate knowledge about legal challenges related to e-learning.

Also in June 2016, under FREE’s auspices, a SONATA grant proposal titled The Second Life of Poet Jan Brzechwa (1898–1966): Jan Wiktor Lesman as a Pioneer of Polish and International Copyright Law was submitted to the National Science Centre.

In September 2016, researchers affiliated with FREE submitted a SONATA BIS grant proposal to the National Science Centre. The project, titled A Model for Making Online Content Accessible to Individuals with Disabilities in Accordance with National and International Law and WCAG 2.0 Guidelines, aimed to raise awareness of barriers to online content accessibility for people with disabilities.

In October 2016, FREE submitted two projects to the ONKO-GRANTS competition organized by the Polish Cancer League Foundation: Proposals for Statutory Regulation of a Central Registry of Biological Sample Resources (Central Biobank) and A Training Program for Oncology Care Coordinators Based on a New Role Model.

In 2017, FREE secured several research and educational grants. From a research perspective, FREE obtained the SONATA BIS grant titled A Model for Making Online Content Accessible to Individuals with Disabilities in Accordance with National and International Law and WCAG 2.0 Guidelines. In December, a Ph.D. candidate was selected to support the project leader, with research commencing in January 2018. FREE also completed two ONKO-GRANT projects, receiving recognition from the Polish Cancer League in January 2018 for its research contributions.

In 2018, FREE awarded its first research scholarship to Hanna Markiewicz for studies on the legal aspects of accessibility under the WCAG 2.0 grant. That year, the organization also secured an OPUS grant to research the academic legacy of Jan Brzechwa (Lesman). In addition to intensive work on the Code for the Future project across 10 Polish regions, FREE focused on its research projects, particularly those related to WCAG 2.0 standards and Lesman.

In 2018 and 2019, FREE was deeply engaged in both research projects and the massive undertaking of implementing 11 Code for the Future educational projects across 11 regions in Poland. The workload, including training and accounting efforts, far exceeded initial estimates.

In 2020, FREE published a report on the development of digital accessibility and several related publications. The project on Jan Brzechwa progressed significantly, with the team reorganized and a critical copyright law commentary discovered. The commentary, printed before being destroyed in a September 1939 bombing, had remained unpublished until then.

In 2021, FREE completed research for a monograph on Brzechwa, set for publication in 2022, and released a commentary on the Digital Accessibility Act. The organization also secured a project from the National Centre for Research and Development to develop a mobile application supporting digital signatures for visually impaired individuals.

In 2022, FREE finalized six Code for the Future projects, independently completing them despite a lack of funding from CPPC and a three-year delay in payments. FREE also began work on an NCBR-funded project to create a mobile application for digital signatures accessible to visually impaired individuals. The project, TANGO-V-A/0041/2021-00 – A Mobile Application for Digital Signatures Accessible to Visually Impaired Individuals, concluded on October 31, 2023, after producing a comprehensive 200-page concept and establishing a partnership agreement.

In 2024, FREE launched the project AI-Supported Inclusion – A Compendium of Knowledge in an Online Publication, co-funded by PFRON (application number PW9/2023/2/3228, agreement number UM/PW9/2024/2/O_WIELKOPOLSKI/4151). The project includes recorded and online debates on the application of artificial intelligence in supporting individuals with special needs and will run until the end of March 2025.

In 2025, the Foundation for the Development of Electronic Education (FREE) implemented two projects funded by PFRON, aimed at supporting people with disabilities.
The first project focused on demonstrating how artificial intelligence can enhance inclusion, education, and independence of people with disabilities through accessible online educational materials.
The second project involved the development of an online knowledge compendium addressing legal aspects of digital accessibility and related copyright issues, supporting the creation and dissemination of accessible digital content.[:]